चारा टंचाईच्या भीतीने पशुपालकांची आतापासूनच साठवणूक सोयाबीनच्या कुटाराला वाढती मागणी

दुष्काळाची चाहूल लागताच पशुधनाच्या चाऱ्याचा प्रश्न ऐरणीवर

ग्रामीण भागात सोयाबीनच्या कुटाराचे दर वधारले पशुपालकांच्या खर्चात वाढ होण्याची शक्यता

Apmc News Network: 
पावसाचा दीर्घ खंड आणि संभाव्य दुष्काळाच्या चिंतेमुळे आता शेतकऱ्यांसमोर जनावरांच्या चाऱ्याचा प्रश्नही गंभीर होऊ लागला आहे. आगामी काळात चारा टंचाई निर्माण होण्याच्या भीतीने पशुपालकांनी आतापासूनच कुटाराची साठवणूक करण्यास सुरुवात केली आहे. त्यामुळे दरवर्षी तुलनेने कमी भाव मिळणाऱ्या सोयाबीनच्या कुटाराला यंदा चांगली मागणी मिळत असून, ग्रामीण भागात एका ट्रॉलीचे दर तब्बल ६ ते ८ हजार रुपयांपर्यंत पोहोचले आहेत. परिणामी, जनावरांचे संगोपन करणे पशुपालकांसाठी अधिक खर्चिक होण्याची शक्यता आहे.

चारा टंचाईच्या भीतीने आधीच खरेदी

पावसाचा दीर्घ खंड पडल्याने खरीप हंगामातील पिकांच्या उत्पादनावर परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. पिकांचे उत्पादन घटल्यास शेतातून उपलब्ध होणाऱ्या पीक अवशेषांचे प्रमाणही कमी होऊ शकते. याचा परिणाम जनावरांसाठी उपलब्ध होणाऱ्या चाऱ्यावर होण्याची भीती आहे.

ही संभाव्य परिस्थिती लक्षात घेऊन पशुपालकांनी आतापासूनच चाऱ्याची जमवाजमव सुरू केली आहे. भविष्यात चाऱ्याची उपलब्धता कमी होऊन दर आणखी वाढल्यास जनावरांचे पालनपोषण करणे कठीण होऊ शकते. त्यामुळे सध्या उपलब्ध असलेल्या सोयाबीनच्या कुटाराची खरेदी करून साठवणूक करण्याकडे पशुपालकांचा कल वाढत आहे.

एका ट्रॉलीसाठी ६ ते ८ हजारांचा खर्च

सोयाबीन काढणीच्या हंगामात शेतांमधून कुटार उपलब्ध होत आहे. मात्र, संभाव्य चारा टंचाईच्या पार्श्वभूमीवर त्याची मागणी वाढल्याने दरातही वाढ झाल्याचे चित्र ग्रामीण भागात दिसत आहे. सध्या एका ट्रॉलीसाठी ६ ते ८ हजार रुपये मोजावे लागत आहेत.

सामान्यतः तुलनेने कमी दराने उपलब्ध होणाऱ्या कुटाराला यंदा चांगला भाव मिळत असल्याने त्याचे आर्थिक महत्त्व वाढले आहे. मात्र, ट्रॉलीचा आकार, कुटाराचे वजन व प्रमाण, वाहतुकीचा खर्च आणि स्थानिक बाजारपेठेनुसार दरात फरक पडू शकतो.

चारा महागल्यास पशुपालनाचे गणित बिघडणार

दुष्काळाचा परिणाम केवळ शेतीच्या उत्पादनावर होत नाही, तर त्याची झळ पशुधनालाही बसू शकते. चाऱ्याची उपलब्धता घटल्यास पशुपालकांना बाहेरून चारा खरेदी करावा लागू शकतो. अशा परिस्थितीत जनावरांच्या संगोपनावरील खर्च वाढण्याची शक्यता आहे.

विशेषतः दुभत्या जनावरांसाठी पुरेशा प्रमाणात आणि योग्य दर्जाचा चारा उपलब्ध करून देणे आवश्यक असते. चाऱ्याचे दर वाढल्यास दूध उत्पादनातून मिळणारे उत्पन्न आणि जनावरांच्या देखभालीवर होणारा खर्च यांचा ताळमेळ राखणे पशुपालकांसाठी आव्हानात्मक ठरू शकते.

साठवणूक करताना काळजी घेण्याची गरज

संभाव्य चारा टंचाईचा विचार करून पशुपालकांनी जनावरांची संख्या, उपलब्ध चारा आणि आगामी काळातील गरज यांचा अंदाज घेऊन साठवणुकीचे नियोजन करणे आवश्यक आहे. कुटार कोरड्या आणि हवेशीर ठिकाणी ठेवल्यास ओलाव्यामुळे होणारे नुकसान टाळण्यास मदत होऊ शकते.

एकीकडे पावसाच्या खंडामुळे खरीप उत्पादनाबाबत चिंता वाढत असताना, दुसरीकडे सोयाबीनच्या कुटाराला मिळणारा वाढीव भाव पशुपालकांच्या खर्चात भर घालण्याची शक्यता निर्माण करत आहे. त्यामुळे आगामी काळात पाऊस, चाऱ्याची उपलब्धता आणि बाजारातील दर याकडे शेतकरी व पशुपालकांचे लक्ष लागले आहे.